25.3 hằng năm
VIỆC “LÀM MỚI LẠI LỜI KHẤN HẰNG NĂM” CỦA CÁC NỮ TỬ BÁC ÁI
Cách đây hơn hai ngàn hai mươi năm, một biến cố trọng đại có một không hai, thay đổi toàn thể vận mệnh nhân loại, nhưng lại xảy ra tại một làng quê nghèo Nazaret, với cô thôn nữ Maria, con gái ông bà Gioakim-Anna! Biến cố đó đã làm ứng nghiệm lời Kinh Thánh: “Khi thời gian tới hồi viên mãn, Thiên Chúa đã sai Con mình tới, sinh làm con một người đàn bà, và sống dưới Lề Luật, để chuộc những ai sống dưới Lề Luật, hầu chúng ta nhận được ơn làm nghĩa tử”[1].
Biến cố trọng đại nhưng diễn ra âm thầm này đánh dấu một kỷ nguyên mới, đó là Kỷ Nguyên Cứu Chuộc: Con Thiên Chúa tự nguyện nhập thể làm người để sống với và cứu con người. Thiên Chúa sai Sứ thần Gabriel tới nơi ở của cô Maria, ngỏ lời mời cô cộng tác vào kế hoạch yêu thương này: “Mừng vui lên, hỡi Đấng đầy ân sủng, Đức Chúa ở cùng bà.” Nghe lời ấy, bà rất bối rối, và tự hỏi lời chào như vậy có nghĩa gì.[2]
Biến cố này không chỉ làm cô Maria bối rối mà còn gây xôn xao cả vũ trụ, làm ngây ngất bao lòng người với những vần thơ, dòng nhạc không dứt…
Hỡi Sứ thần Thiên Chúa Gabriel,
Khi Người xuống truyền tin cho Thánh Nữ,
Người có nghe xôn xao muôn tinh tú?
Người có nghe náo động cả muôn trời?
Người có nghe thơ mầu nhiệm ra đời
Để ca tụng, – bằng hương hoa sáng láng
Bằng tràng hạt, bằng Sao Mai chiếu rạng
Một đêm xuân là rất đỗi anh linh?[3]
Vậy biến cố đó đã xảy ra khi nào? Tại sao lễ Truyền Tin lại được đặt vào ngày 25 tháng 3 hàng năm? Ngày này luôn rơi vào Mùa Chay và đôi khi vào ngay Tuần Thánh khiến Giáo Hội phải dời lại sau lễ Phục sinh. Thưa, chỉ vì 25 tháng 3 chính xác là 9 tháng trước lễ Giáng Sinh 25 tháng 12. Như vậy, Giáo Hội muốn chúng ta mừng kính ngày Đấng Cứu Thế thụ thai trong cung lòng người Mẹ rất thánh của Người, tiếp đến là ngợi ca Đức Maria, Đấng đã thưa “xin vâng” trước lời mời của Thiên Chúa, để cộng tác vào chương trình cứu độ chúng ta của Người.
Lời đáp của Đức Maria: “Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói”, thường được gọi là lời “Fiat-xin vâng” của Đức Maria. “Đó là lời ‘xin vâng’ của một người muốn dấn thân và chấp nhận rủi ro, đánh cược mọi thứ, mà không có bảo đảm an ninh nào khác hơn ngoài niềm xác tín rằng Mẹ là người đang mang một lời hứa”[4].
Khi chấp nhận chương trình của Thiên Chúa, thụ thai để làm mẹ Đấng Cứu Thế, Đức Maria biết rõ nguy hiểm chờ đón mình, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng: theo luật Do Thái, nếu một thiếu nữ đã đính hôn mà mang thai ngoài hôn nhân, người chồng có quyền tố cáo và người ta sẽ lôi cô gái ra khỏi thành, ném đá cho đến chết.[5] Vậy “thụ thai ngay bây giờ” cũng có nghĩa là chấp nhận án tử hình. “Đức Maria đã không mua bảo hiểm nhân thọ! Mẹ đã mạo hiểm và vì thế Mẹ trở nên mạnh mẽ, trở nên một influencer (người có uy thế). Mẹ là một influencer của Thiên Chúa. Tiếng “xin vâng” và mong muốn phục vụ thì mạnh mẽ hơn những nghi nan và khó khăn”. Đức Maria đã sống lời xin vâng này suốt cuộc đời cho đến chân thập giá. Mẹ đã phải đi con đường bóng tối và thử thách của đức tin; nhưng vì “Đức Chúa luôn ở cùng Bà”, cuối cùng Mẹ đã hưởng trọn niềm vui: “Lạy nữ Vương thiên đàng, hãy vui mừng, alleluia…vì Chúa đã sống lại thật, alleluia…”[6]
VIỆC “LÀM MỚI LẠI LỜI KHẤN HẰNG NĂM”
CỦA CÁC NỮ TỬ BÁC ÁI
“Vâng, con tái cam kết cách tự do để Phục Vụ Đức Kitô Trong Người Nghèo,
trong hành động và nhờ việc cầu nguyện”[7].
Thánh Vinh Sơn và thánh Louise de Marillac đã có sự táo bạo để sáng tạo điều mới lạ trong Giáo Hội. Các phụ nữ Kitô hữu, đã dấn thân sống Bí Tích Rửa Tội, được qui tụ lại để phục vụ Chúa Kitô nơi người nghèo và sống thành cộng đoàn. Ngay từ bước đầu (năm 1633), hai Đấng Sáng Lập đã mời gọi họ thực hành những lời khuyên Tin Mừng về khiết tịnh, khó nghèo và vâng phục. Việc quyết định đưa những điều này vào Quy Luật, với tư cách là những lời khấn, chỉ được chọn 9 năm sau đó, năm 1642.
Ôi lạy Chúa,
chúng con tận hiến trọn vẹn cho Chúa!
«Ôi lạy Chúa, chúng con tận hiến trọn vẹn cho Chúa. Xin ban ơn cho chúng con được sống và chết trong sự tuân giữ hoàn hảo đức khó nghèo đích thực … Cũng thế, xin Chúa ban cho chúng con ơn được sống và chết một cách khiết tịnh… và xin cho được ơn sống trong sự tuân giữ đức vâng phục cách hoàn hảo»[8].
Vậy sự tận hiến cho Thiên Chúa để phục vụ Chúa Kitô nơi người nghèo đã có trước những lời khấn[9]: Như vậy, hiển nhiên là các lời khấn của Nữ Tử Bác Ái “không thuộc bậc tu dòng”, có nghĩa là chúng khác với những lời khấn được làm trong các Hội Dòng. Trong đời sống tu dòng, sự tuyên khấn các lời khuyên Tin Mừng được thực hiện bằng lời khấn công, chính sự tuyên khấn này làm thành con người các nam nữ tu sĩ[10]. Các Nữ Tử Bác Ái thì khác. Điều tạo thành chị, đó là sự tận hiến cho Thiên Chúa để phục vụ Ngài nơi người nghèo. Chính Thánh Vinh Sơn Phaolô và thánh Louise de Marillac đã tặng cho Giáo Hội hình thức tu trì mới mà sau này Giáo Hội chỉ định là “Tu đoàn tông đồ”[11]
Chính vì thế, chị là Nữ Tử Bác Ái ngay khi gia nhập Tập Viện, nghĩa là đã tận hiến cho Thiên Chúa để phục vụ Chúa Kitô nơi người nghèo. Lời khấn được làm trong khoảng từ 5-7 năm sau đó, được phát biểu công khai để xác nhận sự tận hiến này cho Thiên Chúa và để phục vụ người nghèo tốt hơn. Để phục vụ người nghèo thì phải di động, không ở trong nội vi được. Sở dĩ lúc ban đầu, các Đấng Sáng Lập do dự về các lời khấn của Nữ Tử Bác Ái, vì e rằng khi tuyên khấn, người ta xem các chị như là Nữ Tu và buộc các chị phải ở trong nội vi. Như thế, các chị mất đi sự di động cần thiết để đến với người nghèo là những người cần đến các chị.
Mãi chín năm sau, vào ngày lễ Truyền Tin, 25.3.1642, thánh nữ Louise và bốn chị Nữ Tử Bác Ái tuyên khấn lần đầu. Đến năm 1648, các lời khấn được qui định là hằng năm. Các Đấng Sáng Lập quyết định chọn lời khấn có thời gian nhất định, có thể làm mới lại hằng năm trong đại lễ Truyền Tin.[12] Chị em xin phép thánh Vinh Sơn để làm mới lại các Lời Khấn.
Truyền thống chị em «Làm mới lại các lời khấn hằng năm» vào ngày lễ Truyền Tin, theo ý muốn của thánh nữ Louise de Marillac, để liên kết sự tận hiến của Bà và các con cái với lời Xin Vâng của Đức Trinh Nữ Maria. Khi nhìn ngắm Đức Maria, các Nữ Tử Bác Ái noi gương Mẹ để trở nên những Nữ Tỳ hoàn toàn sẵn sàng thi hành những điều Thiên Chúa đang chờ đợi nơi các chị, lưu tâm đến con người, khiêm tốn phục vụ người nghèo, là những người mà các chị được sai đến: «Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa…». Mẹ Louise đã khắc ghi vào tâm hồn các chị em lòng yêu mến Đức Mẹ để được Mẹ dẫn đến với Chúa Giêsu và nài xin Mẹ làm Mẹ duy nhất của Tu Hội[13].
Hãy hết lòng xin Đức Trinh nữ làm
Mẹ duy nhất của chị em!
Thành ngữ « làm mới lại các lời khấn hằng năm », có nghĩa là hằng năm chị Nữ Tử Bác Ái có cơ hội thưa lại tiếng « xin vâng » mà không làn gián đoạn sự cam kết trong thời gian. Trái lại, «đó là một tiến trình giúp mỗi chị em đọc lại đời sống, lấy lại sự sinh động, cam kết lại một lần nữa trong sự trung thành. Đó là phương thế để phát triển về nhân bản, thiêng liêng và ơn gọi[14]». Như thế, nguyên tắc này không làm giảm tầm quan trọng cũng như tính triệt để của lời khấn. Nó cho cơ hội chọn lựa sống thực sự. Khi đó Lời Khấn là những dấu chỉ ngôn sứ.[15]
Cha Thánh Vinh Sơn đã nói: «Các con đã tự hiến chính mình cho Thiên Chúa trong Tu Hội với ý định sống ở đó và chết ở đó». Ngài cũng thấy trước sự yếu đuối của phận người nên đã khuyến cáo con cái: «Tuy nhiên, đừng tuyên khấn thì tốt hơn khi khấn mà lại có ý định sẽ xin miễn chuẩn khi nào chị em muốn»[16]. Thánh nữ Louise de Marillac cũng nói: «Chúng tôi không nhận những người không có ý định sống và chết trong Tu Hội»[17]
Hiến pháp của Tu Hội Nữ Tử Bác Ái đã xác nhận: “Việc làm mới lại các lời khấn hằng năm giúp các Nữ Tử Bác Ái khẳng định thêm ý muốn đáp lại ơn gọi, đồng thời bảo đảm cho việc phục vụ Đức Kitô trong Tu Hội được bền vững: nó đòi hỏi các Chị phải có một hành động quyết định tự do và luôn luôn được cảm hứng bởi tình yêu”[18].
Thánh ý Chúa đã rõ ràng khi Giáo Hội phê chuẩn Hiến Pháp và Nội Qui của Tu Hội và nhìn nhận những lời khấn của Nữ Tử Bác Ái « theo cách thế mà Tu Hội vẫn hiểu, trung thành với các Đấng Sáng Lập»[19].
Xin tạ ơn Chúa! Muôn ngàn đời Chúa vẫn trọn tình thương[20]. Xin Chúa dủ lòng thương xót, ban cho chúng con “hồng ân trung tín và niềm vui kiên trì” trong ơn gọi mà chính Chúa đã ban tặng cho Giáo Hội, qua hai thánh Vinh Sơn Phaolô và Louise de Marillac.
Lạy Mẹ Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội,
xin cầu cho chúng con hằng chạy đến kêu xin Mẹ.
[1] Gl 4, 4-5
[2] Lc 1, 28-29
[3] Hàn Mạc Tử, trích thơ “Thánh nữ đồng trinh Maria Ave Maria”
[4] Tông huấn Christus Vivit, số 44
[5] X. Đnl 22, 22-23
[6] Kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng
[7] Sr Sr Françoise Petit, BTTQ, thư 02.02.2025
[8] Thánh Vinh Sơn, BNC ngày 19/07/1640, Coste IX, 26
[9] X. Thư 02.02.2026 của Sr Françoise Petit, BTTQ
[10] GL số 654
[11] X. GL số 731
[12] X. 12 phiếu học tập về Hiến Pháp 2004, trang 37
[13] Di chúc thiêng liêng của Mẹ thánh Louise de Marillac, Bút tích 823
[14] X. 12 phiếu học tập về Hiến Pháp 2004, trang 37
[15] Nt.
[16] BNC 19.7.1640, Coste IX,25
[17] BTTL trang 511
[18] HP số 28e
[19] HP số 28a. X. Gl 731, 2
[20] Tv 136,2
